Του χρήστη lovesfool
Να σου πω ένα μυστικό; Νομίζω ότι δεν είσαι ο μόνος.
Το κείμενο αυτό είχα σκοπό να το γράψω εδώ και μήνες, πριν την ανακοίνωση του PS4, πριν την ανακοίνωση του Xbox One, πριν την Ε3. Με όσα έχουν μεσολαβήσει, δυστυχώς δεν έχει αλλάξει κάτι από όσα θέλω να γράψω. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι ότι μετά από τόσες ανακοινώσεις, είναι πολύ λιγότερα αυτά που χρειάζεται να γράψω επεξηγηματικά. Η θέση μου είναι απλή και θα την επιχειρηματολογήσω παρακάτω. Η νέα γενιά άργησε. Ως αποτέλεσμα, τώρα πια είναι αργά και δεν ενδιαφέρεται κανένας. Ως αποτέλεσμα, η μετάβαση στη νέα γενιά θα αργήσει πάααααρα πολύ, το ξεκίνημα θα είναι πολύ πιο δύσκολο από ότι συνήθως και για αυτό δεν φταίει η παγκόσμια οικονομική κρίση, αλλά η ίδια η βιομηχανία. Κάποιος θα περίμενε ότι το ότι αργήσαμε να δούμε νέες κονσόλες θα έπρεπε να δημιουργεί ακόμα περισσότερη ζήτηση για τη νέα γενιά, ωστόσο, νομίζω ότι το αποτέλεσμα είναι το ακριβώς αντίθετο. Θεωρώ ότι είναι αποτέλεσμα μία αλυσίδας πραγμάτων, την οποία θα παραθέσω παρακάτω.
Αξίωμα 1 Οι εγκατεστημένες βάσεις που έχουν δημιουργηθεί θεωρητικά μετά από τόσα χρόνια πωλήσεων των Xbox360, Wii, PS3 δεν είναι τίποτα παραπάνω από αυτό ακριβώς, θεωρητικές.
Μπορεί να σας φαίνεται περίεργο, αλλά δεν είναι όλοι οι gamer σαν εμάς. Δεν ξεζουμίζουν όλοι τις κονσόλες που αγοράζουν, δεν τις χρησιμοποιούν από την μέρα που τις αγόρασαν μέχρι να αγοράσουν την επόμενη ή ακόμα και μετά την αγορά της επόμενης. Το ξέρω, είναι σοκ, αλλά ο μέσος χρήστης κονσόλας δεν χρησιμοποιεί την κονσόλα του για πάνω από 2-3, άντε το πολύ 4 χρόνια. Όχι, δεν μιλάω για το Wii. Μιλάω για όλες τις κονσόλες. Το ξέρω, είναι σοκ, αλλά δεν θεωρώ ότι οι πραγματικοί, “hardcore” games, όπως οι περισσότεροι χρήστες του enternity, είμαστε ένας πολύ μικρός πυρήνας των καταναλωτών της βιομηχανίας. Που το ξέρω; Δεν το ξέρω. Ωστόσο, αυτό δείχνουν τα νούμερα. Αγνοώντας εντελώς το Wii στον συλλογισμό μου ή οτιδήποτε άλλο πιθανόν να μην θεωρείται «hardcore», για να μην «χαλάσει η μαρέγκα», υποτίθεται ότι το PS3 και το Xbox360 έχουν πλέον πουλήσει στον κύκλο ζωής τους περίπου 75 με 80 εκατομμύρια κονσόλες έκαστος. Υποτίθεται ότι αυτός είναι ο αριθμός των χρηστών της κάθε κονσόλας. Υποτίθεται ότι σε σχέση με το 2009 – 2010 και οι δύο κονσόλες έχουν σχεδόν διπλασιάσει τους χρήστες τους, σωστά; Άρα, θα περίμενε κανείς, εφόσον όλοι αυτοί οι χρήστες έχουν ενεργή την κονσόλα τους, ότι θα αγοράζουν και software, σωστά; Θέλει κανείς να μαντέψει αν οι πωλήσεις του CoD ήταν διπλάσιες το 2012 σε σχέση με το 2009; Με έναν μαγικό τρόπο, το Black Ops 2 πούλησε σχεδόν τα ίδια αντίτυπα με το πρώτο Black Ops. Θα μου πείτε, αυτό είναι το κοινό του παιχνιδιού και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν προστέθηκαν ενεργοί χρήστες στα χρόνια που μεσολάβησαν.
Ποιος θέλει να μαντέψει το άθροισμα, σύμφωνα τουλάχιστον με το vgchartz, των συνολικών πωλήσεων των 10 πιο εμπορικών παιχνιδιών του PS3 μεταξύ 2009 και 2012; Το 2009, ο αριθμός είναι περίπου 26,5 εκατομμύρια αντίτυπα των πιο δημοφιλών παιχνιδιών του PS3, με ιστορικές πωλήσεις της κονσόλας περίπου στα 33 εκατομμύρια. Το 2012, όπου υποτίθεται ότι το PS3 είχε πλέον φτάσει τους 73 εκατομμύρια χρήστες (θεωρητικά υπερδιπλάσιους), θέλει να μαντέψει κάποιος αν το νούμερο πωλήσεων software των 10 πιο εμπορικών παιχνιδιών ήταν έστω κοντά στα 60 εκατομμύρια; Δεν ήταν. Έφτασε στα 37,8 εκατομμύρια. Ενώ υποτίθεται ότι οι κονσόλες που υπήρχαν στην αγορά ήταν 100% μεγαλύτερος, οι τίτλοι που πουλήθηκαν ήταν μόλις 30% περισσότεροι. Αν νομίζεται ότι φταίει ότι το 2012 οι gamers είχαν περισσότερες επιλογές, ξανασκεφτείτε το. Οι συνολικές πωλήσεις software PS3 για το 2009 είναι 96 εκατομμύρια αντίτυπα, ενώ για το 2012 ήταν 128 εκατομμύρια, δηλαδή σε υπερδιπλάσιες κονσόλες η Sony και οι υπόλοιποι publishers πούλησαν μόλις 25% περισσότερους τίτλους, ασχέτως Platinum ή άλλων εκπτωτικών προγραμμάτων. Η ίδια τάση ισχύει και για το Xbox 360 και ναι, ισχύει και για το Wii. Κάτι μου λέει ότι αν δούμε τα νούμερα του 2013 τα νούμερα του software θα είναι ακόμα πιο απογοητευτικά, καθώς για το πρώτο εξάμηνο όλα κινούνται κάτω από 30% του περσινού συνόλου και δεν νομίζω ότι θα το σώσει το GTA V ή οι πωλήσεις των Χριστουγέννων. Ήδη, μεταξύ 2011 και 2012 οι συνολικές πωλήσεις software έπεσαν 21% και δεν φταίει το Wii για αυτό (-5% μεταξύ 2010 και 2011). Και οι τρεις μεγάλες κονσόλες πούλησαν συνολικά λιγότερα παιχνίδια, παρότι υποτίθεται ότι απέκτησαν περισσότερους νέους χρήστες.
Η εξήγηση είναι απλή. Μία μεγάλη μερίδα του κόσμου παρατάει την κονσόλα του μετά από μερικά χρόνια χρήσης. Κάποιοι παίζουν 2-3 χρόνια, κάποιοι παίζουν μόνο το παιχνίδι που αγόρασαν μαζί με την κονσόλα, κάποιοι την «λιώνουν», όπως κάνουμε οι περισσότεροι αναγνώστες του enternity. Θεωρητικά οι τρεις κονσόλες έχουν εγκατεστημένη βάση περίπου 280 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2012. Πρακτικά, οι ενεργοί gamers ποτέ δεν ξεπέρασαν τους μισούς, αν όχι λιγότερους από αυτό το νούμερο, ειδικά αν υπολογίσουμε ότι gamers σαν εμάς αγοράζουμε 20-30 τίτλους στον κύκλο ζωής κάθε κονσόλας, αν όχι περισσότερους. Λιγότεροι ενεργοί χρήστες Xbox 360, Wii, PS3 σημαίνει λιγότερους, θεωρητικά «εύκολους» ή έστω «θετικά διακείμενους» early adopters για το Wii U, PS3, Xbox One (με σειρά ημερομηνίας λανσαρίσματος).
Αξίωμα 2 Ειδικά τα τελευταία δύο χρόνια και ειδικά οι 3rd parties έχουν χάσει πάρα πολλά λεφτά.
Κανονικά δεν θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει τι κάνουν οι εταιρίες με τους ισολογισμούς τους, ωστόσο μας αφορά και μας επηρεάζει άμεσα. Χρόνο με το χρόνο το κόστος ανάπτυξης παιχνιδιών ανεβαίνει. Όσο γίνονται πιο φωτορεαλιστικά, τόσο περισσότερο κόσμο και χρόνο απασχολούν για την ανάπτυξή τους και τόσο πιο ακριβές γίνονται οι παραγωγές τους. Ταυτόχρονα, όμως, οι επιπλέον πωλήσεις δεν έρχονται, γιατί πολύ απλά πρακτικά δεν υπάρχει το επιπλέον κοινό. Ταυτόχρονα, όπως δείχνουν και τα νούμερα στο πρώτο αξίωμα, οτιδήποτε εκτός από AAA ή indie έχει πεθάνει. Οι καταστάσεις έχουν οδηγήσει τους πάντες είτε στο να ποντάρουν σε φθηνές παραγωγές, ή να πηγαίνουν σε πανάκριβους ΑΑΑ τίτλους με την ελπίδα ότι τα νούμερα των πωλήσεων θα δικαιολογήσουν το κόστος. Σχεδόν όλοι οι μεγάλοι publishers χάνουν λεφτά και μάλιστα μαζικά τα τελευταία δύο χρόνια. Σχεδόν όλοι οι publisher κλείνουν studio, μειώνουν προσωπικό, μικραίνουν το μέγεθός τους. Τα πειράματά τους είτε με τα online παιχνίδια με διάφορα νέα μοντέλα εσόδων, είτε με τα smartphones δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν την χασούρα που έχουν και συχνά δημιούργησαν επιπλέον αβαρίες. Το αποτέλεσμα; Κανένας δεν έχει την θέληση, την βούληση, το κουράγιο ή έστω την δυνατότητα να ποντάρει στη νέα γενιά. Μετά από τόσες «χαμένες» χρονιές με ζημιά, η λογική να επενδύσει κάποιος publisher τη νέα γενιά, με την ελπίδα ότι θα χτίσει πιστούς καταναλωτές ώστε να βγάλει κέρδος στο επόμενο ή μεθεπόμενο παιχνίδι που θα βγάλει είναι αστεία κι εκτός τόπου και χρόνου. Παιχνίδια-ρίσκα όπως το Assassin’s Creed ή το Modern Warfare, που όρισαν την προηγούμενη γενιά, επενδύοντας τεράστια ποσά στο ξεκίνημά της για να χτίσουν οικοσυστήματα που θα τους επέτρεπαν να βγάλουν κέρδη για χρόνια φαντάζουν ουτοπικά στην εποχή του Wii U, PS4, Xbox One.
Όλη αυτή η ξαφνική άνθιση των indie games, ακόμα και η σημασία που δίνουν σε αυτούς οι τρεις μεγάλοι από το λανσάρισμα της κονσόλας τους δεν καλύπτουν το κενό, αλλά είναι αποτέλεσμα του κενού. Το ΑΑ ή το Α δεν υπάρχει. Ρίσκο δεν παίρνει κανείς με τα ΑΑΑ. Το φυσικό αποτέλεσμα είναι οι indies, που μπορούν να πάρουν ρίσκο και να καινοτομήσουν. Αυτό που δεν μπορούν να κάνουν, όμως, είναι να επενδύσουν μεγάλα ποσά, οπότε αντίστοιχα δεν μπορούν να συναγωνιστούν μαζική την ποιότητα και την ποσότητα πωλήσεων των «κανονικών» publisher ή developer.
Αξίωμα 3 Σε αντίθεση με κάθε προηγούμενη φορά, η «νέα» τεχνολογία δεν βγάζει μάτια.
Σχεδόν από την απαρχή της η βιομηχανία βασίστηκε στα τεχνικά χαρακτηριστικά και κυρίως στο τελικό οπτικό αποτέλεσμα. Ακόμα κι αν έριχνες μία φευγαλέα ματιά για 3-4 δευτερόλεπτα από την άλλη άκρη του δωματίου δεν υπήρχε η παραμικρή περίπτωση, όσο άσχετος κι αν είσαι, να μπερδευτείς και να μην καταλάβεις αν αυτό που βλέπεις είναι το Mario του NES ή του SNES, το Sonic του Mega Drive ή του Master System, το Halo του Xbox ή το Halo του Xbox 360, το God of War του PS2 ή του PS3. Με εξαίρεση του Wii U, που κάνει την καθυστερημένη σε σχέση με τους άλλους δύο μετάβαση από SD σε HD και αλλάζει-εμπλουτίζει δραστικά το μοντέλο χειρισμού του σε σχέση με το Wii, μπορεί να πει κανείς το ίδιο σε σχέση με τις άλλες κονσόλες βάσει των όσων έχετε δει μέχρι στιγμής; Θεωρείτε ότι αν προσπεράσετε φευγαλέα το Knack σε κάποιο demo καταστήματος θα καταλάβετε στο δευτερόλεπτο και με τον ίδιο εμφατικό τρόπο ότι δεν πρόκειται για παιχνίδι του PS3, όπως συνέβη όταν είδατε για πρώτη φορά το Uncharted ή το GTAIV; Το όποιο «άλμα» υπάρχει στην μετάβαση στη νέα γενιά δεν είναι οπτικοακουστικό, δεν φαίνεται να είναι σε επίπεδο gameplay στο βαθμό που έγινε σε προηγούμενες γενιές (παιχνίδια σαν το Assassin’s Creed πολύ απλά ήταν τεχνικά αδύνατο να υπάρχουν στο PS2) και προέρχεται αποκλειστικά και μόνο από δευτερεύουσες λειτουργίες, συνδεσιμότητα με social media και χίλια δυο άλλες διευκολύνσεις που δίνουν προστιθέμενη αξία μεν, αλλά δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να λειτουργήσουν ως ουσιαστικό και κύριο κίνητρο αγοράς, δε. Παρότι καθυστέρησε η νέα γενιά, δεν έχει να μας δείξει κάτι που πραγματικά δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ, κάτι που θα μας αφήσει με το στόμα ορθάνοιχτο και θα ξεπερνά κάθε προηγούμενή μας εμπειρία ή προσδοκία.
Αποτέλεσμα Έχεις το δικαίωμα να μην ενθουσιάζεσαι. Δεν είσαι ο μόνος.
Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν η χλιαρή Ε3 που μόλις τελείωσε. Ασχοληθήκαμε για πολλές μέρες για το DRM που θα έχουν ή δεν θα έχουν οι νέες κονσόλες, αλλά πέρα από αυτό, σε σχέση με προηγούμενες χρονιές η έκθεση πέρασε μάλλον απαρατήρητη. Είδαμε λιγότερα παιχνίδια, τα παιχνίδια που είδαμε ανακυκλώνουν ιδέες που έχουμε ξαναπαίξει χιλιάδες φορές στο παρελθόν και γενικότερα δεν νομίζω ότι κανένας νιώθει πραγματικά ότι μιλάμε για μία έκθεση όπου παρουσιάστηκαν δύο νέες οικιακές κονσόλες νέας γενιάς. Κανένας δεν πιστεύει ότι οι νέες κονσόλες θα πουλήσουν, ούτε καν οι ίδιες οι εταιρίες που τις βγάζουν. Κανένας δεν πιστεύει ότι η επόμενη γενιά θα προσελκύσει νέα κοινά και περισσότερο κόσμο από ότι η προηγούμενη, τουλάχιστον όχι σε ότι αφορά τα video games. Μόδα ήταν και πέρασε και μην κοιτάτε τι λέει η Microsoft, κοιτάξτε τι κάνει, τόσο αυτή όσο και οι υπόλοιπες εταιρίες.
Από την μία, το φαινόμενο Wii, που στην προηγούμενη γενιά ήταν η βασική ατμομηχανή επέκτασης του κοινού στην προηγούμενη γενιά, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Το κοινό που ήρθε στον χώρο των video games με το Wii Sports ή το Wii Fit έφυγε και δεν θα επιστρέψει. Πριν 2-3 χρόνια άρχισε να παίζει στο Facebook, τώρα και για τα επόμενα 1-2 χρόνια θα παίζει τσάμπα παιχνιδάκια στα smartphone ή τα tablets που κατάφερε να τους πουλήσει η COSMOTE, η Wind και η Vodafone και μετά... ποιος ξέρει; Πάντως δεν βλέπω κάτι σε αυτή τη γενιά που να μπορεί να τους φέρει πίσω μαζικά.
Από την άλλη, παρότι κάθε χρόνο πουλάνε όλο και λιγότερα αντίτυπα, οι publishers συνεχίζουν να βγάζουν τα ίδια ακριβώς παιχνίδια, καθώς μετά από συνεχείς ζημιογόνες οικονομικές χρήσεις, κανένας δεν έχει τα «καρύδια» να ρισκάρει και να επενδύσει πραγματικά σε κάτι ουσιαστικά καινούριο και καινοτόμο. Έχουν μπει στη γωνία και το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να κυνηγούν τα «σιγουράκια», έστω κι αν ξέρουν ότι θα πουλάνε κάθε χρόνο και λιγότερο.
Η MS θεωρεί ότι η non-gaming προσέγγισή της θα της επιτρέψει όχι απλά να αντισταθμίσει την συρρίκνωση της βιομηχανίας, αλλά να δημιουργήσει νέο «blue ocean» (που τόσο αγάπησε η Nintendo με το Wii και το Nintendo DS) και να δημιουργήσει μία νέα αγορά. Δεν θεωρούν ότι η βιομηχανία των video games θα μεγαλώσει και πάλι, αλλά θεωρούν ότι θα μπορέσουν να στοχεύσουν σε νέα, «παρθένα» κοινά με μία πιο ολιστική προσέγγιση ψυχαγωγίας που περιλαμβάνει την τηλεόραση, τον κινηματογράφο και τα social media. Το μόνο που έχω να πω είναι, καλή τύχη.
Έτσι, βλέπουμε φαινόμενα όπως αυτό των Dark Souls 2, το οποίο η Namco Bandai ανακοίνωσε για το 2014 για την τωρινή γενιά. Στην προηγούμενη μετάβαση, πέρα από το The Legend of Zelda: Twilight Princess και τα FIFA και Pro, δυσκολεύομαι να θυμηθώ παιχνίδια που να κυκλοφόρησαν και για τα GameCube, PS2, Xbox και για τα Wii, PS3, Xbox 360 ταυτόχρονα. Τώρα, σχεδόν ΟΛΑ τα παιχνίδια που έχουν ανακοινωθεί για PS4 και Xbox One θα κυκλοφορήσουν και για το PS3 και το Xbox 360. Τα περισσότερα παιχνίδια που είναι μόνο για PS4 και Xbox One διατηρούν την «πισινή» του PC ως μία δικλείδα ασφαλείας και τρόπο διαφυγής.
Ακόμα και η ίδια η Sony ανακοίνωσε ένα από τα παιχνίδια της που είναι ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ SYSTEM SELLER, το Gran Turismo 6 και το βγάζει για το PS3. Άσχετα με το αν θα βγάλει έκδοση και για το PS4 (δεν έχει ανακοινώσει κάτι), το γεγονός ότι βγαίνει για το PS3 ακυρώνει την λειτουργία του ως system seller.
Αυτό δείχνει και την μικρή, πρακτικά, απόσταση που έχουν τεχνολογικά οι δύο γενιές και κυρίως την πεποίθηση των publishers ότι η μετάβαση στη νέα γενιά θα αργήσει πάρα, πάρα πολύ από τους καταναλωτές. Ένα παιχνίδι του PS3 όπως το Assassin’s Creed ή το Modern Warfare δεν θα μπορούσε να τρέξει στο PS2. Αν μπορώ να παίξω το ίδιο παιχνίδι στην κονσόλα που έχω, γιατί να σκάσω 400-500€ για νέα κονσόλα για το ίδιο παιχνίδι. Πόσο μάλλον όταν οι οπτικοακουστικές διαφορές που μπορώ να αντιληφθώ είναι μικρές (ελάχιστες σε σχέση με κάθε προηγούμενη μετάβαση γενιάς).
Που θέλω να καταλήξω. Ναι, κάπου καταλήγω τελικά.
Είναι λοιπόν τόσο κακό να μην πουλήσει η νέα γενιά και να συνεχίσουν να βγαίνουν παιχνίδια για τις κονσόλες αυτής της γενιάς. Δεν είναι καλύτερα έτσι για εμάς όλους, αφού θα συνεχίσουμε να παίζουμε παιχνιδάρες χωρίς να χρειαστεί να ξηλωθούμε για νέα κονσόλα;
Το κακό είναι ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συντηρηθεί για πολύ ακόμα. Οι εταιρίες χάνουν λεφτά. Για αυτό και ήδη βγάζουν λιγότερα παιχνίδια, που σημαίνει λιγότερες επιλογές για εμάς. Παρόλα αυτά, συνεχίζουν να πουλούν όλο και λιγότερο, καθώς ο πραγματικός αριθμός gamers, άρα δυνητικών πελατών μειώνεται σταθερά. Αυτό υποτίθεται ότι αντιστάθμιζε η αλλαγή γενιάς στις κονσόλες. Δημιουργούσε νέα δεδομένα και προσέλκυε νέα κοινά, αντικαθιστώντας και ενίοτε υπερκαλύπτοντας τον αριθμό των χρηστών που εγκαταλείπουν. Με αυτή τη γενιά δεν το βλέπω να γίνεται κάτι τέτοιο, που σημαίνει ότι θα επιστρέψουμε σε μία πολύ μικρότερη, πολύ πιο εσωστρεφή βιομηχανία που δεν θα έχει καμία σχέση με την πληθώρα, ποιότητα και ποικιλία παιχνιδιών και κονσολών που είδαμε την περίοδο 2007 - 2010. Αν το καλοσκεφτείτε, ακόμα και σήμερα, ακόμα και στην Ε3 που πέρασε, τα περισσότερα από τα παιχνίδια που είδαμε, τα περισσότερα από τα παιχνίδια που θα θέλαμε να παίξουμε, είναι παιχνίδια που προέκυψαν αρχικά, είτε σαν IP, είτε σαν genre, νέο ή με νέα μορφή, εκείνη την περίοδο, εκείνη την χρυσή εποχή πωλήσεων και σίγουρης επιτυχίας σε οποιαδήποτε καινοτομία έδειξε η βιομηχανία. Αν το καλοσκεφτείτε, τα τσουβάλια λεφτά που έβγαλαν παιχνίδια όπως τα Just Dance, Carnival κι ένα σωρό άλλες φθηνές παραγωγές στο Wii επέτρεψαν την χρηματοδότηση και το ρίσκο άλλων μεγάλων παραγωγών και νέων IP από τις ίδιες εταιρίες.
Πόσα χρόνια θα αντέξετε να παίζετε ακόμα ένα Call of Duty, ακόμα ένα FIFA κι ακόμα ένα Gears of War ή God of War clone;
Παρόλα αυτά, προσωπικά είμαι αισιόδοξος. Μικρότερη βιομηχανία σημαίνει και πιο ευέλικτη βιομηχανία. Όσοι επιβιώσουν (η THQ δεν ήταν η πρώτη και σίγουρα όχι η τελευταία) στην επόμενη ημέρα, όσοι καταφέρουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, θα μπορέσουν να κινηθούν με μεγαλύτερη ελευθερία και φρεσκάδα. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι η βιομηχανία θα καταρρεύσει. Η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική με τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι μπορεί να συνεχίσει για πολύ ακόμα με αυτή τη μορφή, δρώντας σαν να έχει ένα μέγεθος που δεν καταλαμβάνει πια.
Καλύτερα λίγοι και καλοί. Νομίζω ότι μας περιμένουν πολύ ενδιαφέρουσες μέρες. Τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα πριν καλυτερεύσουν, αλλά κάποια στιγμή, ίσως σε δύο, ίσως σε περισσότερα χρόνια, θα καλυτερεύσουν.
Πολύ καλό άρθρο!Συγχαρητήρια! Νομίζω πως θα μπορούσες να είχες προσθέσει λίγο για την μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών αφού εκείνοι είναι που στηρίζουν τις επιχειρήσεις. Είμαι σίγουρος πως με μία πτώση της τιμής των παιχνιδιών κατά 15-20 Ευρώ οι πωλήσεις θα εκτοξευόντουσαν... Και έτσι θα κάλυπταν μέρος της χασούρας από τις μη πωλήσεις...
Aν και σε γενικές γραμμές συνφωνώ με τη σκέψη σου, θα διαφωνήσω σε 2 πράγματα:
α) Οι εταιρείες δεν "χάνουν" λεφτά. Χάνω λεφτά σημαίνει ότι έχω μεγαλύτερο κόστος από κέρδος. Όταν απλά το κέρδος μου μειώνεται έστω και σημαντικά εξακολουθώ να κερδίζω. οι περισσότεροι ισολογισμοί των μεγάλων εατιρειών είναι θετικοί από ότι εύκολα βρίσκεις στο διαδύκτιο.
β) Θεωρώ ότι η στασιμότητα και η έλλειψη καινοτομίων στη βιομηχανία έχει να κάνει κατά μεγάλο μέρος με το γεγονός των υψηλών δεδομένων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή. Πάντα οι πρώτες γενιές οποιασδήποτε τεχνολογιάς φέρνουν πιο δυναμικές αλλαγές. Είναι σίγουρα δυσκολότερο να βελτιώσεις κάτι όταν η ποιότητα του είναι ήδη σε υψηλά επίπεδα. Δε θα το αναλύσω πολύ αυτο το σκέλος και δεν πιστεύω ότι εδώ διαφωνούμε. Διατυπώνουμε παρόμοιες απόψεις απλά βλέπουμε και καποια αίτια διαφορετικά.
Επίσης , για να μην παρεξηγηθώ, δε πιστεύω ότι το gaming δε έχει χώρο να αναπτυχθεί. Απλά θα χρειαστεί κάτι πραγματικά επναστατικό (πιθανόν νέοι τρόποι αλληλεπίδρασης) για να ζήσουμε τη διαφορά που ζήσαμε από τα πρώτα παιχνίδια σε αυτά της τελευταίας 15ετίας
Poli kalo to athro sou, alla exeis ksexasei na baleis stin eksisosi tin peirateia....
Fisika kai oi poliseis itan pano ta prota xronia tou x-box 360 kai tou ps3 giati tote den ypirxe "spasimo"
kai ean thimamai kala ekane kai poli kairo na bgei se sxesi me epoxes ps2..
oso na 'nai paizei kai auto to rolo tou!
@ BlueL, ξεκολλήστε επιτέλους με όλο αυτό το "οι εταιρίες είναι άπληστες, βγάζουν ένα κάρο χρήματα και κλαίγονται", γιατί και δεν ισχύει και δεν είναι θέμα "απληστίας", αλλά θέμα φυσικής τάξης πραγμάτων.
Επιπλέον, θα πρότεινα να ψάξεις τους ισολογισμούς που μου λες ότι είναι εύκολο να βρω και να ξανακάνεις το post αν θέλεις. Η THQ έκλεισε, η ΕΑ απέλυσε πέρσι μερικές χιλιάδες άτομα και συνεχίζει να κλείνει studio σε μία προσπάθεια να εξυγιάνει τα οικονομικά της, η Square Enix σούταρε τον CEO (όπως και η EA και πολλές άλλες εταιρίες τα τελευταία δύο χρόνια) λόγω κακών οικονομικών αποτελεσμάτων, η Sony είναι πάντα σταθερά στο κόκκινο, τόσο συνολικά όσο και για το κομμάτι που αφορά τα video games. Εδώ μέχρι και η Nintendo έγραψε ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑ VIDEO GAMES ζημιά στην προηγούμενη χρήση της. Η εταιρία που ακόμα και την περίοδο του καταστροφικού για την ίδια GameCube ήταν κερδοφόρα, με αποτέλεσμα να έχει τα λεφτά για να ρισκάρει και να καινοτομήσει με το Wii, στην προηγούμενη οικονομική της χρήση ήταν στο κόκκινο για πρώτη φορά από όταν ξεκίνησε να ασχολείται με video games.
Δεν είναι κακό να βγάζουν λεφτά. Αυτός είναι ο σκοπός. Το κακό είναι όταν ΔΕΝ βγάζουν λεφτά, γιατί τότε και ρισκάρουν - καινοτομούν λιγότερο, αλλά και επενδύουν λιγότερο σε μελλοντικά παιχνίδια. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν βγάζουν όσα θα ήθελαν (που από μόνο του είναι αρκετά σοβαρό πρόβλημα, γιατί επίσης επηρεάζει άμεσα αρνητικά τι παιχνίδια θα βγάλουν στο μέλλον), αλλά ότι πολλοί από αυτούς μπαίνουν μέσα.
@ Fitsou έχω πολύ συγκεκριμένη άποψη για την πειρατεία, αλλά αυτό είναι μεγάλη συζήτηση. Πάντως, δεν βλέπω πώς επηρεάζει αυτά που λέω στο κείμενο. Το πρόβλημα (δεν θεωρώ ότι υφίσταται, αλλά τέλος πάντων) ήταν ίδιο το 2009 και το 2012 που συγκρίνω. Μάλιστα, σε βάζω στοίχημα ότι αν μπορούσαμε να βρούμε αξιόπιστα στοιχεία για torrents και πειρατικά, θα έβλεπες ότι και αυτά μειώθηκαν με τον ίδιο ρυθμό όπως οι κανονικές πωλήσεις. Είμαστε λιγότεροι και παίζουμε λιγότερα παιχνίδια και κάθε χρόνο που περνάει λιγοστεύουμε ακόμα περισσότερο, είτε τα αγοράζουμε, είτε τα κλέβουμε.
EA: http://www.vgchartz.com/article/250931/ea-revenue-s-for-fy-2013-simcity-sells-16m-fifa-13-sells-145m/
Ubisoft: http://www.technobuffalo.com/2013/05/16/ubisoft-dominates-2012-by-pulling-in-83-3-million-in-profits/
Nintendo: http://www.gamespot.com/news/nintendo-turns-a-profit-but-misses-sales-forecast-by-half-6407454
Activision Blizzard: http://online.wsj.com/article/BT-CO-20130508-715974.html
Konami: http://www.gamesindustry.biz/articles/2013-05-09-konami-sales-down-15-percent-profits-nearly-halved
Capcom: http://www.joystiq.com/2013/05/08/capcom-year-end-results-sales-up-profit-down-resident-evil-6/
Sony: http://uk.gamespy.com/articles/117/1170896p1.html
Microsoft: http://www.vgchartz.com/article/250907/microsoft-profits-up-xbox-division-up-55-13m-xbox-360s-shipped/
Βρε BlueL μου, γιατί επιμένεις και μου βάζεις άσχετα link για να μου αποδείξεις κάτι που δεν ισχύει. Το θέμα μου δεν είναι να συζητήσουμε αν χάνουν λεφτά ή όχι οι publishers. Αυτό είναι δεδομένο. Το θέμα του κειμένου μου είναι να συζητήσουμε την επόμενη μέρα της βιομηχανίας.
ΕΑ: Ζημιά το 2009, ζημιά το 2010, ζημιά το 2011, ζημιά το 2012, για την ώρα οριακά κέρδη για το 2013. Επίσημα, δημοσιευμένα αποτελέσματα από NASDAQ. Η κόκκινη γραμμούλα στο γράφημα και οι κίτρινες αρνητικές μπάρες, απλά πάτα το "annual" στο επάνω μέρος.
http://www.google.com/finance?q=NASDAQ:EA&fstype=ii
Square Enix: ζημιά 12 δις yen το 2011, για να επανέλθει σε κέρδη 6 δις το 2012, πολύ λιγότερα από όσα χρειαζόταν για να συνεχίσει να λειτουργεί και να βγάζει την ίδια ποσότητα και ποιότητα παιχνιδιών, οπότε και έδιωξε τον ιστορικό της CEO, Wada. Δημοσιευμένα οικονομικά τους στοιχεία.
http://www.hd.square-enix.com/eng/news/pdf/12q4earnings.pdf
Take 2: ζημιά το 2009, ζημιά το 2010, κέρδη το 2011, ζημιά το 2012. Πατάς στο annual όπως με της ΕΑ.
http://www.google.com/finance?q=NASDAQ:TTWO&fstype=ii
H THQ έκλεισε, οπότε δεν νομίζω ότι χρειάζεται να παραθέσω κάτι.
Για Nintendo, Sony, MS που γράφω, είναι επίσης εύκολο να τα βρεις. Όλες είναι εισηγμένες. Το κείμενο που μου παραθέτεις για την Nintendo λέει το ίδιο που λέω κι εγώ. Για Activision, Konami ή Capcom δεν μίλησα. Δεν είπα ότι χάνουν ΟΛΟΙ λεφτά, αλλά χάνουν πάρα πολλοί από τους μεγάλους και κλείνουν πολλοί studio.
Μην μου γράφεις μπαρμπούτσαλα για το πόσο πούλησε ποιος. Επειδή είναι εύκολο να βρεις του ισολογισμούς, στους παραθέτω για να μην χρειάζεται να ψάχνεις.
Δεν θα συζητάμε τα αυταπόδεικτα. Ας δεχθούμε ότι ο ήλιος ανατέλλει από την ανατολή, ότι η άνοιξη έρχεται πριν το καλοκαίρι και μετά τον χειμώνα κι ας ασχοληθούμε με το πραγματικό θέμα του κειμένου μου.
Έλεος με τις "κακές και άπληστες εταιρίες που θέλουν να βγάλουν χρήματα". Αυτός είναι ο σκοπός τους. Αυτός είναι ο λόγος ύπαρξής τους. Αυτό είναι που οδηγεί στην ανάπτυξη παιχνιδιών που θέλουμε να παίξουμε και που μας ενθουσιάζουν. Δεν είναι στόχος δαιμονοποίησης να κυνηγούν το κέρδος. Είναι θεμιτός στόχος που οδηγεί σε καλύτερα προϊόντα.
Κανονικά πρέπει να επεκταθώ αλλά λόγω δουλειάς δεν γίνεται. Θα αρκεστώ σε κάτι μικρό και λίγο γενικό αλλα πραγματικά δεν γίνεται να μην ρωτήσω...
Ρεσυ lovesfool έχεις πάρει χαμπάρι τι γίνεται στον πλανήτη; Μια ειλικρινής και καθόλου ειρωνική ερώτηση. Έχω την εντύπωση ότι μάλλον όχι.
@ Plisken. Συμφωνώ, είναι κι αυτό μέρος του "προβλήματος" που περιγράφω. Μπορεί εμείς να το ζούμε πολύ πιο έντονα από τους υπόλοιπους, αλλά η οικονομική κρίση είναι παγκόσμια.
Όντως, με αυτό το πρίσμα η λογική του ξοδεύει κάποιος λεφτά για video games, όταν με το ζόρι έχει να πληρώσει νοίκι κι όταν βλέπει στον ύπνο του το χαράτσι της ΔΕΗ είναι εντελώς εκτός τόπου και χρόνου. Η εποχή που τα video games ήταν "cool", ήταν η νέα μόδα, επεκτείνονταν σε νέα κοινά και όλα όσα ζήσαμε την περίοδο 2007-2010 μοιάζει λες και ήταν σε άλλο πλανήτη, άλλη διάσταση, άλλη δεκαετία κτλ, κτλ, κτλ.
Ωστόσο, μετά από εκείνη την περίοδο η βιομηχανία έχει φτιάξει για τον εαυτό της ένα πολύ μεγάλο κουστούμι. Τώρα που μικραίνει θα πρέπει να το αποσύρει και να πάρει άλλο, ότι αυτό κι αν σημαίνει για το πόσα παιχνίδια θα βγαίνουν κάθε χρόνο ή για το αν η λογική των παραγωγών που κοστίσουν δεκάδες και συχνά εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μπορεί να συντηρηθεί.
Θα παίξουμε πολύ λιγότερα και πολύ "φτωχότερα" παιχνίδια στην γενιά που έρχεται. Αυτό λέω.
Αυτό και ότι στο τέλος, στην γενιά που έρχεται, οι μόνοι που θα μείνουμε θα είμαστε εμείς τα "αρρωστάκια", κάποιοι πραγματικά εθισμένοι, κάποιοι απλά σκαλωμένοι, που παίζαμε video games πριν αγοράσει και η κουτσή Μαρία PS2 για να βλέπει DVD ή η γιαγιά μου Wii για να παίζει Sports.
Το πρόβλημα είναι ότι εμείς, τα "αρρωστάκια" είμαστε λίγοι. Πολύ λίγοι. Πέρα από το ότι αρκετοί από εμάς είμαστε μαϊμουδιάριδες, είμαστε απελπιστικά λίγοι για να συνεχίσει να λειτουργεί έτσι η βιομηχανία.
Μάλλον μάθαμε αγγλικά σε διαφορεικά φροντιστήρια:) Anyway η άποψη σου όπως και κάθε άποψη είναι σεβαστή.
Συμφωνώ ότι θα παίξουμε λιγότερα παιχνίδια. Όσο για το φτωχότερα, αν εννοείς με μικρότερο budget τότε ναι.
totally agree lovesfool..many likes
Με κάλυψες με την τελαυταία απάντηση σου. Τώρα το έθεσες καλύτερα. Απλά για μένα αυτό είναι το Νούμερο 1 πρόβλημα και μετά ακολουθούν τα υπόλοιπα σαν συνέπειες. Σίγουρα η ζωή είναι κύκλος, και στο τέλος πάλι εμείς οι γνωστοί-άγνωστοι θα μείνουμε. Σε αυτό με βρίσκεις απόλυτα σύμφωνο.
ΥΣ. Ευχαριστώ που δεν πήρες στραβά την ερώτηση σου, το είχα άγχος γιατι με τον γραπτό λόγο δημιουργούντε εύκολα παρεξηγήσεις. Είσαι μάγκας ρει...
Πολύ ωραίο το κείμενο όμως συμφώνησα 100% μετά και τη παρέμβαση του Plisken και το τελευταίο σου σχόλιο. Η ανάλυση που κάνεις είναι σωστή (από τις πιο σωστές που έχω διαβάσει) αλλά δεν μπρούμε να ξεχάσουμε τον παράγοντα κρίση. Τα νούμερα θα ήταν σίγουρα ανεβασμένα χωρίς την κρίση αλλά και σχεδόν σίγουρα πολύ λιγότερα από τα προηγούμενα χρόνια. Απλά η κρίση έχει επιδράσει πολύ στην βιομηχανία του gaming και όχι μόνο. Πλέον ο κόσμος δεν έχει να πληρώσει νοίκι όπως είπες, θα πάρει και κονσόλα; αν το gaming ήταν πολυτέλεια το 2007-2010 τώρα είναι σχεδόν απαγορευτικό. Ενώ οι αγοραστικές δυνατότητες των καταναλωτών μειώνονται λόγω χαμηλότερων κερδών, οι τιμές των παιχνιδιών αυξάνονται για να καλύψουν το κόστος με μικρότερες πωλήσεις. Γι αυτό πλέον πάρα πολλοί gamers είτε νοικιάζουν τίτλους είτε τους αγοράζουν μεταχειρισμένους είτε τους "κλέβουν". Τα έσοδα από την ενοικίαση και τα μεταχρισιμένα δεν πάνε στις εταιρίες και γι αυτό προσπάθησαν να επιβάλλουν κλειδώματα. Έχουν απελπιστεί τώρα που δεν πουλάνε και χάνουν λεφτά και θέλουν να έχουν μέχρι και την τελευταία δεκάρα κέρδους που μπορούν. Δυστυχώς η κρίση έχει δημιουργήσει το φαινόμενο της χιονοστιβάδας στον κλάδο του gaming και όχι μόνο. Οπότε δεν μπορούμε να μην την λάβουμε υπ' όψη. Πάντως ισχύει και το ότι έχει μικρύνει η gaming κοινότητα ανεξάρτητα από την κρίση.
Χειμαρρος για αλλη μια φορα. Απολαυστικοτατος. Προσωπικα εχω αηδιασει απο την βιομηχανια εδω και καιρο. Χρειαζεται ενα ολοκληρωτικο reboot και να χτιστει μια νεα εμπιστοσυνη. Τελος...
δεν φταίει η παγκόσμια οικονομική κρίση, αλλά η ίδια η βιομηχανία. xaxaxaxa
και δεν φταιει ο ιδιος ο καταναλωτης που τη δεχεται,τη διαμορφωνει και της δινει διακωμα για τα χειροτερα . οκ εγινε!!!
ε ρε τι διαβαζει ο κοσμος.
Ακόμα ένα επιχείρημα που αποδεικνύει αυτό που λέω είναι η ανακοίνωση του Thief 4, του παιχνιδιού που ήταν "υπερβολικά φιλόδοξο για να μπορεί να υλοποιηθεί με την τεχνολογία της παρούσας γενιάς κονσολών"... για PS3 και Xbox360.
Βλέπω, όλοι οι publisher είναι μέσα στην αισιοδοξία για τις πωλήσεις που θα έχει η νέα γενιά και για το πόσο σύντομα θα κάνει ο κόσμος την μετάβαση... Σχεδόν ότι έχει ανακοινωθεί για PS4 και Xbox One έχει ανακοινωθεί και για PS3 και Xbox360. Υποθέτω ότι είναι φυσικό επόμενο, αφού βγαίνουν και σε PC κι εκεί τα στήνουμε με spec στην λογική να το παίξουν όλοι, ακόμα κι αυτοί που έχουν PC των 400-500€.
Ωστόσο, αν από τα 10 παιχνίδια που βγαίνουν στη νέα γενιά, τα 9 βγαίνουν και για την τωρινή, πώς θα πείσουν τον κόσμο να δώσει τα 400€+ που χρειάζονται για να κάνει την μετάβαση; Ποιος ο λόγος αγοράς next gen κονσόλας, ειδικά για Ελλάδα όπου οι φανταστικές επιπλέον λειτουργίες που έχει το Xbox One, π.χ., δεν θα υποστηρίζονται;
Αφού δεν θα έχω achievement όταν βλέπω την εκπομπή του Σάκη στον Ant1, γιατί να πάω στη νέα γενιά;
Απολαυστικό το κείμενο όπως πάντα και σωστό σε όλα.
Νομίζω ότι και στην βιομηχανία του gaming θα ισχύσει το φαινόμενο του Βig Βang. Συστολή και διαστολή.
Θυμάμαι την χρυσή εποχή των 16bit με τα SNES και Genesis να μονοπωλούν τo home gaming. Για τα δεδομένα της εποχής οι κονσόλες κόστιζαν, τα παιχνίδια κόστιζαν μέχρι και το χαρτζηλίκι ενός ολόκληρου μήνα και οι gamers ήταν λιγότεροι. Όμως τότε δεν υπήρχε ο κορεσμός που υπάρχει τώρα. Τότε η "κουτσή Μαρίκα" δεν μπορούσε να φτιάξει παιχνίδια και να τα κυκλοφορήσει στα συστήματα αυτά. Κάθε παιχνίδι, όσο καλό ή κακό ήταν, έπρεπε να είναι ένα ολοκληρωμένο προιόν. Χρειαζόταν χρόνος για να δημιουργηθεί, να τεσταριστεί και να κυκλοφορήσει γιατί από τη στιγμή που έβγαινε το cartridge δεν υπήρχαν περιθώρια για λάθη. Το παιχνίδι έπρεπε να λειτουργεί άψογα.
Εκείνη την εποχή κάθε παιχνίδι που αγοράζαμε το βάζαμε στην κονσόλα μας και το λιώναμε. Κάναμε άπειρα playthroughs, μιας και τα παιχνίδια τότε δεν είχαν τρομερή διάρκεια σε περιεχόμενο, όπως επίσης δεν είχαν μεγάλη συχνότητα κυκλοφορίας. Μπορεί να έπαιζες για έναν χρόνο τα 5-6 αγαπημένα σου παιχνίδια και να περίμενες τα Χριστούγεννα για να αγοράσεις κάτι άλλο.
Τώρα πλέον όταν κυκλοφορούν τόσα συστήματα ταυτόχρονα (κονσόλες και φορητά) και βγαίνουν κάθε μήνα 5-10 παιχνίδια για όλα αυτά, σε συνδιασμό με την μείωση της αγοραστικής δύναμης των περισσότερων όπου και αν ζουν, δεν υπάρχει χώρος για όλους. Ο ανταγωνισμός έγινε πλέον αβάσταχτος. Ακόμα και οι λίγοι hardcore σαν κι εμάς, μετράμε πολύ περισσότερο τα χρήματα που θα δώσουμε και ζυγίζουμε πολύ κάθε κυκλοφορία όσο καλό όνομα και αν έχει. Σε μια θάλασσα παιχνιδιών με παρόμοια ή ίδια χαρακτηριστικά, μικρή διάρκεια, DLC, season pass κλπ καλούμαστε να επιλέξουμε αυτά που πιστεύουμε ότι αξίζουν περισσότερο. Είναι λογικό να πουλήσουν ελάχιστα.
Η βιομηχανία πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. Λίγες και καλές ΑΑΑ κυκλοφορίες με συνεχείς ουσιαστικές προσθήκες (σαν τα παλιά καλά expansions στο PC, όχι το γελοίο περιεχόμενο που έχει το DLC σήμερα), κυκλοφορίες indies και μείωση του λειτουργικού κόστους στους τομείς του marketing και του PR για τους publishers.
Έξυπνες ενέργειες όπως η δυνατότητα μεταπώλησης ψηφιακού περιεχομένου με fix ποσοστό για τον platform holder και τον εκδότη. Θέλεις να μου κλειδώσεις το retail για να μην έχει αξία μεταπώλησης και να αυξήσεις τις πωλήσεις σου; Ρίξε την τιμή πώλησης. Δεν μπορείς να τα θέλεις όλα δικά σου.
Πόσο διαφορετικά θα βλέπαμε αυτό που ήθελε να κάνει η Microsoft (και θα το κάνει, θυμηθείτε το) αν μας έλεγε ότι ναι μεν το δισκάκι κλειδώνει και δεν μπορείς να το δώσεις αλλά η τιμή της κάθε κυκλοφορίας θα είναι 30€ αντί για 60€;
Εξαιρετικό άρθρο!
Ωραίο άρθρο φίλε αλλά προσωπικά πιστεύω ότι τα XBOX one και PS4 θα πουλήσουν και θα πουλήσουν πάρα πολύ .Μπορεί να δούμε αργό ξεκίνημα αλλά νομίζω ότι σε διάστημα 5ετίας θα ξεπεράσουν κατά πολύ τις αντίστοιχες πωλήσεις που πέτυχαν τα PS3 & XBOX360.
Παίζει ρόλο και η στρατηγική που θα ακολουθήσουν και από τη στιγμή που μπαίνουν στο παιχνίδι δυνατά free to play games όπως planetside 2 , World of tanks κλπ νομίζω ότι και αυτά θα τραβήξουν πολύ κόσμο.
diver_gr, γιατί να πληρώσω 500€ (ή ακόμα και 100€) για να παίξω planetside 2, World of Tanks ή κάποιο από τα F2P που έρχονται πλέον και σε κονσόλες, όταν μπορώ να το κάνω ήδη από το σχετικά παλιό PC ή laptop που έχω;
Αυτό θα είναι το όχημα ανάπτυξης για τη νέα γενιά; Αυτή θα είναι η καινοτομία που θα την κάνει "μοδάτη", όπως έκαναν "μοδάτη" την προηγούμενη γενιά παιχνίδια σαν το Wii Sports ή το Call of Duty, που έφεραν νέο κόσμο στις εγκατεστημένες βάσεις;
Το ότι παίζουν ήδη κάποια εκατομμύρια κόσμου World of Tanks στα PC τους δεν σημαίνει ότι θα αγοράσουν κι άλλη συσκευή για να παίζουν το ίδιο παιχνίδι. Ούτε το ότι θα υπάρχουν και στις κονσόλες σημαίνει ότι θα τα παίξουν νέοι χρήστες. Όποιος θέλει να τα παίξει, έχει ήδη πολύ πιο εύκολα πρόσβαση από το να αγοράζει κονσόλα επόμενης γενιάς. Η ίδια λογική ισχύει, π.χ. και για το Angry Birds. Το ότι υπάρχει στις κονσόλες δεν λέει και τίποτα. Αν κάποιος ήθελε να το παίξει, είχε ήδη πολύ πιο εύκολα πρόσβαση σε αυτό πριν τις κονσόλες.