Είσαι πιο έξυπνος από έναν gamer;
Tου Μανώλη Παπακωνσταντίνου
Υπ. Διδάκτωρ Φαρμακογενετικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών
Προ διετίας είχα την μεγάλη τιμή να συμμετέχω σε ένα international project σχετικά με την έρευνα γύρω από το νευρικό σύστημα και ιδιαίτερα την εγκεφαλική λειτουργία. Κι ενώ ο βασικός άξονας του ερευνητικού έργου μας είχε ως επίκεντρο τις ασθένειες Alzheimer's και Parkinson's, το ενδιαφέρον μου τράβηξε μια διάλεξη σχετικά με την εγκεφαλική και νευρική δραστηριότητα κατά την αλληλεπίδραση με πολλαπλά συνδυασμένα ερεθίσματα από το περιβάλλον. Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν το εξής: Τι καλύτερο φαινόμενο προς παρατήρηση από την αλληλεπίδραση ενός gamer με ένα video game; Και ποιο το «νευρολογικό» αποτέλεσμα;
Αφήστε τα βιβλία και πιάστε τα gamepads
Σιγά το νέο, θα πει κάποιος. Ποιος δεν ένιωσε έστω και λίγο ευφυέστερος μετά τον τερματισμό των Portal, των Metal Gear Solid κοκ; Φυσικά και ένας gamer που υποβάλλει τον εαυτό του σε in-game καταστάσεις όπως να σώσει τον κόσμο, να λύσει γρίφους, να καταστρώσει στρατηγικά σχέδια για να νικήσει τον αντίπαλο, να βρει τη γρηγορότερη από τις οδούς, να κάνει τον συνδυασμό stealth κινήσεων εκείνο που δε θα του επιτρέψει να αναγνωριστεί από τον φρουρό κοκ , θα πρέπει να είναι έξυπνος για να τα καταφέρει. Και σίγουρα εξυπνότερος από κάποιον που ποτέ του δεν έχει μπει στη διαδικασία αυτή. Λογικότατο. Τι είναι όμως πραγματικά ευφυΐα και ποιος θεωρείται έξυπνος - ευφυής;
Σύμφωνα με το λεξικό της Οξφόρδης ως ευφυΐα ορίζεται η απόκτηση και εφαρμογή γνώσεων και δεξιοτήτων. Ένας εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος είναι αυτός που μπορεί να αποκτήσει όσο δυνατόν περισσότερες γνώσεις και δεξιότητες αλλά και να τις εφαρμόσει πλήρως. Τα video games αποτελούν ιδιαίτερα πρόσφορο έδαφος για αυτό. Οι επίδοξοι gamers καλούνται, αφού διδαχθούν ένα συγκεκριμένο μοτίβο κινήσεων, να εντοπίσουν και να εφαρμόσουν τον κατάλληλο συνδυασμό ώστε να φτάσουν στο στόχο τους, δηλαδή να «τερματίσουν» την πίστα και κατ ' επέκταση το παιχνίδι. Πολύ συχνά σε μικρό ή έστω ελεγχόμενο χρόνο. Άρα τα video games αποτελούν προπόνηση για το μυαλό. Σωστά; Λάθος! Είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή «προπόνηση μυαλού», που μπορεί να σου προσφέρει μια σειρά από Sudoku ή σπαζοκεφαλιές. Πριν προχωρήσουμε όμως στα θαύματα που μπορεί το gaming να προκαλέσει στο νευρικό σύστημα και κατ' επέκταση στον οργανισμό μας - και δεν υπερβάλλω καθόλου σ' αυτό - ας κάνουμε μια μικρή εισαγωγή σε αρχές νευροφυσιολογίας με όρους ... PC.
Είμαστε όλοι Cole
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται από 100 και πλέον δισεκατομμύρια κύτταρα. Από αυτά, ένα μεγάλο μέρος ευθύνεται για την οργάνωση του συνόλου των λειτουργιών του οργανισμού μας και την δημιουργία της αντίληψης. Πώς; Από τον εγκέφαλο ξεδιπλώνονται δισεκατομμύρια νευρώνες που καταλήγουν σε μύες, όργανα κλπ σχηματίζοντας παράλληλα τις λεγόμενες συνάψεις. Οι νευρώνες διαχέονται από ηλεκτρικό ρεύμα που στέλνει σήματα και αυτά ενεργοποιούν καταρράκτες αντιδράσεων που οδηγούν σε γνώριμες κινήσεις (πχ βηματισμός), αισθήματα (πχ πείνα) κλπ. Προτού πάρετε το Amp σας όμως και αρχίζετε να σφάζετε swamp monsters, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι το ρεύμα που διαπερνά τους νευρώνες μας είναι μόνο μερικά miliVolt . Οι ίδιες οι συνάψεις καθώς και οι διάφορες ουσίες που απελευθερώνονται βασίζονται σε δυνάμεις που αναπτύσσονται λόγω διαφοράς ηλεκτρικού δυναμικού. Έτσι, είμαστε καλωδιωμένοι σε όλο μας το σώμα και σε συνεχή online σύνδεση με τον εγκέφαλο μέσω ενός δικτύου που αναπτύσσεται για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας με τη μέγιστη δυνατή απόδοση.
Μια περιοχή στον εγκέφαλο, ο Ιππόκαμπος, συνδέεται με τη μάθηση, την μνήμη κ.α., και αποτελεί μήτρα για την παραγωγή νέων νευρώνων. Όταν λοιπόν χρειαστεί, ο εγκέφαλος κάνει αναβάθμιση στο σύστημα μέσω του Iππόκαμπου, φτιάχνει νέους νευρώνες, οι οποίοι «διασυνδέονται» μέχρι να φτάσουν στο σημείο που πρέπει να επικοινωνήσουν για να ελέγξουν το κατάλληλο μυ, όργανο κλπ, ανάλογα με τις ηλεκτροχημικές συνθήκες που επικρατούν. Για παράδειγμα το περπάτημα στα δύο πόδια γεννήθηκε από την ανάγκη των μακρινών εξελικτικά προγόνων μας να σηκωθούν όρθιοι και να καλύψουν μια απόσταση με αυτή τη σωματική στάση. Δημιουργήθηκαν λοιπόν οι κατάλληλες συνθήκες στο σώμα ώστε να προωθηθούν νέες συνάψεις νευρώνων που θα επέτρεπαν την κίνηση αυτή. Έπειτα συντονίστηκαν με τους νευρώνες που ελέγχουν την αίσθηση-θέληση μας για βάδιση, και boom!, κάτι που πήρε χιλιάδες χρόνια για να συμβεί, αιώνες τώρα γίνεται κι από χρονίτικα μωρά. Εντυπωσιακό;
Γαβ όπως Pavlov
Ένα από τα πιο γνωστά πειράματα στην ιστορία της Ιατρικής είναι τα σκυλιά του Pavlov, έρευνα που του χάρισε Νόμπελ. Με απλά και λίγα λόγια για τους μη γνώστες, το πείραμα είχε ως εξής: Ο Pavlov συγκέντρωσε σκυλιά διαφορετικής ράτσας και τα παρέταξε στο εργαστήριο. Σε τακτά χρονικά διαστήματα εμφάνιζε στο οπτικό τους πεδίο τροφή. Τα σκυλιά, όντας νηστικά, κάθε φορά που έβλεπαν τροφή, εμφάνιζαν έντονη σιελόρροια. Έπειτα, κάθε φορά που εμφάνιζε σκυλοτροφή, χτυπούσε ταυτόχρονα ένα καμπανάκι. Μετά από πολλές επαναλήψεις, οι τροφές εξαφανίστηκαν από το οπτικό τους πεδίο και ο Pavlov κατάφερε να τα «προγραμματίσει νευρολογικά». Δηλαδή, κάθε φορά που ο Pavlov χτυπούσε το καμπανάκι στα σκυλιά, τους έτρεχαν τα σάλια. Συνεπώς, τα σκυλιά του Pavlov απέκτησαν τις συνάψεις εκείνες που τους επέτρεπαν το συγκεκριμένο αντανακλαστικό, κάτι που τα υπόλοιπα σκυλιά του ζωικού βασιλείου δεν έχουν - και ούτε πρόκειται αυθόρμητα να αποκτήσουν. Αυτό το πείραμα αποτελεί απόδειξη της λεγόμενης Συνειρμικής Μάθησης.
Για να μπορέσουμε να παρατηρήσουμε τις νευρικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα κατά τη συνειρμική μάθηση, πραγματοποιήσαμε όμοια πειράματα σε πολύ απλούστερους οργανισμούς όπως ο θαλάσσιος σαλίγκαρος (Aplysia Californica) με ιδιαίτερα απλό νευρικό σύστημα. Τι είδαμε; Οι νέοι νευρώνες και οι συνάψεις τους ήταν το ίδιο αποδοτικοί με τους παλιούς και έδιναν ηλεκτρικό σήμα σαν να υπήρχαν εκεί από πάντα. Και κάτι άλλο, ακόμα πιο εκπληκτικό; Χρησιμοποιούνταν από τον ίδιο τον οργανισμό και για άλλες λειτουργίες πέραν αυτής που το «εκπαιδεύσαμε».
Παίζω games άρα υπάρχω
Κατά τη διάρκεια του gaming, ο gamer όταν εκπαιδευτεί σε ένα συγκεκριμένο μοτίβο κινήσεων από ένα σημείο και μετά αντιδρά αυτόματα στις απαιτήσεις του game. Μέσα από τη συνειρμική μάθηση, το πάτημα των κουμπιών, η επίλυση των γρίφων, ο εντοπισμός των στοιχείων κλπ μετατρέπεται σε αντανακλαστικό. Έτσι, ο εγκέφαλος μας χρησιμοποιεί διαφορετικές νευρικές οδούς από τις συνηθισμένες ή δημιουργεί νέες για να ανταπεξέλθει, κάτι που απαιτεί νευρογένεση. Αυτό το φαινόμενο όμως δεν μας καθιστά "νευρολογικά βελτιωμένους" μόνο στον κόσμο των games. Ο ιδιαίτερα ανεπτυγμένος ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την ιδιότητα κάθε στιγμή, ακόμα και σε πραγματικό περιβάλλον, να επιλέγει την ενεργειακά ωφελιμότερη οδό για να πραγματοποιήσει τις διεργασίες του. Και αν αυτή ανταποκρίνεται καλύτερα, δίνει «νευρολογικό πλεονέκτημα» στον gamer σε σχέση με κάποιον που δεν ασχολείται καθόλου με το άθλημα. Γιατί όμως ένας gamer να είναι «βελτιωμένος» σε σχέση πχ με έναν πιανίστα; Εδώ την απάντηση δίνει η τεχνολογία, διότι με το 3D, την HD εικόνα και ήχο, τις κονσόλες και υπολογιστές τελευταίας γενιάς, τα γυροσκόπια, τους εναλλακτικούς χειρισμούς (Wii, PlayStation Move, Kinect) και ο gamer δέχεται πολύ περισσότερα ερεθίσματα για να επεξεργαστεί και να εφαρμόσει τις κατάλληλες κινήσεις, σε σχέση με τη διάδραση «βλέπω νότα, πατάω πλήκτρο, ακούω νότα».
Το κάψιμο του σκληρού
Άρα όσο πιο πολλά games και όσο περισσότερες ώρες gaming, τόσο πιο έξυπνος; Η απάντηση είναι αρνητική (δυστυχώς για μας!). Όσο εύκολα γέννιουνται τα κύτταρα, άλλο τόσο εύκολα πεθαίνουν. Οι μηχανισμοί απόπτωσης (δηλ. αυτοκτονίας) κυττάρων είναι πολύ αυστηροί (κυρίως για την πρόληψη υπερπλασιών, μεταλλάξεων, καρκινογενέσεων κλπ). Οι ρυθμοί γέννησης - θανάτου κυττάρων καθορίζονται από πολλούς παράγοντες, μέσα σε αυτούς και η ηλικία. Η ανανέωση τους γίνεται με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς σε μικρότερες ηλικίες. Το ότι τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας θα παρακολουθούν 3D ταινίες ευκολότερα, χωρίς πόνους στα μάτια και στο κεφάλι είναι το μόνο σίγουρο.
Επίσης, λόγω τεράστιου όγκου πληροφορίας που δέχονται τα αισθητήρια όργανα, το πολύωρο gaming μπορεί να έχει opposite effect. Οι "εναλλακτικές νευρικές οδοί" συχνά λειτουργούν με ανεπιθύμητα αποτελέσματα όπως νευραλγίες, μυαλγίες, μειωμένη αντίληψη, προβλήματα όρασης, κόπωση, παρεμβολές στο υποσυνείδητο, κεφαλαλγίες κοκ. Τέτοια αποτελέσματα συμβαίνουν σε μικρότερο χρόνο κατά το gaming απ’ ότι σε άλλες διεργασίες όπως το παρατεταμένο διάβασμα, η πολύωρη τηλεθέαση κλπ
There you go Mr. Smarty-Pants
Συμπερασματικά, δύο με τρεις ώρες gaming την ημέρα, με 15λεπτα διαλείμματα ανά ώρα μπορούν να μας δώσουν ένα σημαντικό brain boost. Επίσης, το gaming αποτελεί καλό μέτρο πρόληψης ενάντια σε νευρολογικές ασθένειες όπως η Alzheimer's. H σωστή χρήση των video games μπορεί να μας κάνει περισσότερο δεκτικούς σε γνώσεις και δεξιότητες και να μας δώσει περισσότερες δυνατότητες να τις εφαρμόσουμε καλύτερα. Άρα ναι, σε κάνει εξυπνότερο, αρκεί να μην το παρακάνεις.
Are you gamer?
Πολύ όμορφο, ενδιαφέρον και καλογραμμένο κείμενο.
Δύο συμπεράσματα έβγαλα.
1. Το να υιοθετήσει τα κουμπιά του Pro ήταν μία έξυπνη κίνηση από το FIFA, καθώς έτσι μπόρεσε να εκμεταλλευτεί τις συνάψεις που είχαμε αναπτύξει για το ποιο κουμπί κάνει τι.
2. Έχοντας πλέον αναθρέψει μία γενιά gamers που άρχισαν από το απλό joystick με το ένα κουμπί της Amiga και έχουν φτάσει μέχρι τα gamepads και το mouse + keyboard, δεν μπορεί να υπάρξει εύκολα γυρισμός προς τα πίσω, καθώς έχουμε αναπτύξει τις συνάψεις για αυτό τον χειρισμό (π.χ. WASD για την κίνηση με keyboard ή ότι ο αριστερός μοχλός ΠΑΝΤΑ ελέγχει την κάμερα και ο δεξής την κίνηση κτλ).
Πάρα πολύ κατατοπιστικό και ευκόλως κατανοητό κείμενο! Συγχαρητήρια στον κύριο DrManolo!
Το άρθρο θα το συστήσω σε αρκετό κόσμο, ειδικά σε αυτούς που λένε ότι τα παιχνίδια είναι για παιδάκια και δεν προσφέρουν τπτ! (Βέβαια πάντα, όπως επισημαίνεται και στο κείμενο, να μην το "κάψεις" το "εργαλείο"!)
Δεν έχω λόγια για το άρθρο. Υπέροχη δουλειά Dr.Manolo! Πρέπει να υπάρχουν άρθρα σαν και αυτό για να ξεκολλάνε κάποιοι από τα στερεότυπα π.χ γονείς.
Μπραβο DrManolo .
Ευχαριστώ τον Kojima που με έκανε να βλέπω και στο σκοτάδι.
DrManolo έγραψες έπος μπράβο,πολύ καλές πληροφορίες μας έδωσες,τρομερό άρθρο,ελπίζω να δούμε και άλλα άρθα παρόμοιου περιεχομένου απο εσένα..:)
Εξαιρετικό άρθρο και κατατοπιστικότατο. Παν μέτρον που έλεγαν και οι αρχαίοι ημών. Μπράβο στον αρθρογράφο και περιμένω και συνέχεια!
Τρομερο αρθρο! Μιλαει για πραγματα που πανω κατω ξεραμε αλλα πλεον μπορουμε και να εξηγουμε το λογο για τον οποιο συμβαινουν!
Δεν στα έλεγα μάνα??? Δεν έχανα τον χρόνο μου, το μυαλό μου γύμναζα!!!
Μπράβο φίλε μου.Εξαιρετικό... :)
Πολυ ωραιο αρθρο,μπραβο!
να ενα αρθο που πρεπει να διαβασει η μητερα μου.....πειραζει που δεν τηρω το ''δύο με τρεις ώρες gaming την ημέρα, με 15λεπτα διαλείμματα ανά ώρα'' ????
εξαιρετικο αρθο...!!!!
συμφωνω με το αρθρο αρκει να μη φτασει στο σημειο κανενας gamer να νομιζει οτι γινεται εξυπνοτερος επειδη παιζει fifa ή cod......λιγα ειναι τα παιχνιδια εκει εξω που μπορουν να ''προσφερουν'' στον gamer
Παιδιά σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τα καλά σας λόγια! Πραγματικά με σκλαβώνετε. Το χρηστόν είναι, αυτό το πλεονέκτημα που μας δίνει το gaming να το εκμεταλλευόμαστε σε όλους τους τομείς που μπορούμε, γιατί μόνο κερδισμένοι μπορούμε να βγαίνουμε. Ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ στα παιδιά του enternity και... stay tuned for more xD
Εξαιρετικό άρθρο, πολλαπλώς τεκμηριωμένο!Φυσικά και το καταλαβαίνεις και μόνος σου όπως επισημαίνεται και στην αρχή του άρθρου ότι νιώθεις κάπως πιο έξυπνος με το να καταφέρνεις να τελειώσεις ένα παιχνίδι, ακόμα και κατά τη διάρκεια αυτού.Απλά όταν τεκμηριώνεται και επιστημονικά σου δίνει μια άλλη ικανοποίηση.
ωραιο αρθρο but we need higher resolution of this http://www.enternity.gr/files/Image/News/Games/Are_You_Smarter_Than_A_Gamer_Image_02_No_Intro.jpg
είσαι πιο καμένος από έναν gamer?
είσαι πιο καμένος από ένα Μπαοκι?
πολυ καλο και κατατοπιστικο αρθρο !!
Πολυ καλο αρθρο, θελω να πω συνχαριτιρια στον DrManolo που εκατσε και εγραψε ολα αυτα, η αληθεια ειναι πως οχι μονο το gaming αλλα και οτιδιποτε αλλο αν κανουμε παρατεταμενα ειναι κακο για την υγεια μας οποτε ας το κρατισουμε σε λογικα πλαισια!!
Μπραβο πολυ καλο...
Poli oreo file mou , kalogrameno , kala ta les alla einai kati pou mou fenete ligo lathos ^_^
3 ores me 15 lepta dialima aytos den einai gamer hehe einai casual !!:)
Τέτοια άρθρα είναι να θέλεις να τα κρατήσεις κάπου σαν θησαύρο πραγματικά!