Η έρευνα, με επικεφαλής τον γεωεπιστήμονα Christian Rowan του Columbia University, κατέληξε ότι το ρήγμα Τουρκάνα έχει περάσει σε ένα κρίσιμο στάδιο που οι γεωλόγοι αποκαλούν necking, ή «λέπτυνση/στένωση» του φλοιού. Σε αυτή τη φάση, η παραμόρφωση της ηπειρωτικής κρούστας δεν κατανέμεται σε μια ευρεία περιοχή, αλλά συγκεντρώνεται κατά μήκος μιας στενής ζώνης. Όσο ο φλοιός τεντώνεται και λεπταίνει, τόσο αποδυναμώνεται, γεγονός που διευκολύνει τη συνέχιση και την επιτάχυνση της ρηγμάτωσης. Η επιστημονική ομάδα εκτιμά ότι όταν το πάχος του φλοιού σε ένα ενεργό ηπειρωτικό ρήγμα πέσει κάτω από περίπου 15 χιλιόμετρα, η περιοχή έχει περάσει το κατώφλι προς την τελική φάση της ηπειρωτικής διάσπασης.
Το ρήγμα Τουρκάνα αποτελεί τμήμα του ευρύτερου Συστήματος Ρηγμάτων της Ανατολικής Αφρικής, μιας τεράστιας ενεργής γεωλογικής ζώνης που εκτείνεται κατά μήκος της ανατολικής πλευράς της ηπείρου. Εκεί η αφρικανική λιθοσφαιρική πλάκα διαχωρίζεται αργά σε δύο μεγάλες ενότητες: τη Νουβική πλάκα στα δυτικά, η οποία περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής, και τη μικρότερη Σομαλική πλάκα στα ανατολικά, που περιλαμβάνει μεγάλο μέρος της ανατολικής ακτής και τη Μαδαγασκάρη. Οι κινήσεις αυτές είναι εξαιρετικά αργές σε ανθρώπινη κλίμακα, αλλά αδιάκοπες σε γεωλογικό χρόνο. Εκεί όπου οι τεκτονικές πλάκες συγκλίνουν γεννιούνται οροσειρές, ενώ εκεί όπου απομακρύνονται μπορούν να σχηματιστούν ρήγματα, νέες λεκάνες και, τελικά, ωκεανοί.
Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν σεισμικές μετρήσεις από την περιοχή της Τουρκάνα, η οποία εκτείνεται για εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα από την Κένυα και την Αιθιοπία. Τα δεδομένα έδωσαν μια λεπτομερέστερη εικόνα της δομής κάτω από την επιφάνεια και αποκάλυψαν ότι η κρυσταλλική κρούστα στον άξονα του ρήγματος έχει φθάσει περίπου στα 13 χιλιόμετρα, ενώ στα περιθώρια του ρήγματος παραμένει παχύτερη από 35 χιλιόμετρα. Η μελέτη περιορίζει την έναρξη αυτής της φάσης «necking» πριν από περίπου 4 εκατομμύρια χρόνια, έπειτα από μια μακρά περίοδο ηφαιστειακής δραστηριότητας.
Η επόμενη μεγάλη φάση ονομάζεται oceanization, δηλαδή ωκεανοποίηση. Αν συνεχιστεί η διάταση του φλοιού, αυτός θα γίνει τόσο λεπτός ώστε μάγμα από το εσωτερικό της Γης θα μπορεί να ανέρχεται προς την επιφάνεια. Το υλικό αυτό θα ψύχεται και θα δημιουργεί νέο ωκεάνιο πυθμένα, αντί για ηπειρωτικό φλοιό. Όταν η λεκάνη χαμηλώσει αρκετά και συνδεθεί με τον Ινδικό Ωκεανό, το νερό θα εισρεύσει και θα αρχίσει να σχηματίζεται ένας νέος ωκεανός, διαχωρίζοντας σταδιακά την ανατολική Αφρική από το υπόλοιπο τμήμα της ηπείρου. Μια πρώιμη εκδοχή αυτής της διαδικασίας παρατηρείται ήδη στην Αφάρ, στη βορειοανατολική Αφρική, κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το «σύντομα» στη συγκεκριμένη περίπτωση έχει καθαρά γεωλογική έννοια. Η πλήρης διάσπαση δεν αναμένεται στη διάρκεια ανθρώπινων γενεών, αλλά σε κλίμακα αρκετών εκατομμυρίων ετών. Παρ’ όλα αυτά, η διαπίστωση ότι το ρήγμα Τουρκάνα έχει ήδη περάσει στη φάση έντονης και εντοπισμένης λέπτυνσης δείχνει πως η Ανατολική Αφρική βρίσκεται πιο κοντά στην ηπειρωτική διάσπαση απ’ ό,τι θεωρούσαν οι επιστήμονες. Η μελέτη χαρακτηρίζει την περιοχή ως «προετοιμασμένη» για μελλοντικό ηπειρωτικό διαχωρισμό, χωρίς να υποστηρίζει ότι αυτός είναι άμεσος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σύνδεση της γεωλογικής εξέλιξης με την ανθρώπινη προϊστορία. Η περιοχή Τουρκάνα είναι διάσημη για τα απολιθώματα πρώιμων ανθρωπίνων και για το πλούσιο αρχείο της εξέλιξης του ανθρώπου. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η έναρξη της φάσης necking, περίπου πριν από 4 εκατομμύρια χρόνια, συμπίπτει χρονικά με την εμφάνιση παχιών και συνεχών ιζηματογενών στρωμάτων που περιέχουν απολιθώματα. Η ερμηνεία τους δεν είναι ότι η ρηξιγενής ζώνη δημιούργησε απαραίτητα μια μοναδική «κοιτίδα» ανθρώπινης εξέλιξης, αλλά ότι η γεωλογική δραστηριότητα μπορεί να δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για καλύτερη και διαρκέστερη διατήρηση των απολιθωμάτων. Τα ιζήματα συσσωρεύονταν ταχύτερα, καλύπτοντας και προστατεύοντας οργανικά κατάλοιπα που διαφορετικά ίσως είχαν χαθεί από τη διάβρωση.
Η Denuvo μηνύει hacker για παράκαμψη του DRM σε 26 παιχνίδια
Για την καλύτερη εμπειρία σου θα θέλαμε να σε παρακαλέσουμε να το απενεργοποιήσεις κατά την πλοήγησή σου στο site μας ή να προσθέσεις το enternity.gr στις εξαιρέσεις του Ad Blocker.
Με εκτίμηση, Η ομάδα του Enternity